Η κυρίαρχη ατομικότητα..

                                                     


Fight like a girl Princess Leia

Η ατομικότητα εμφανίστηκε ιστορικά ως αφηρημένη ατομικότητα.
Η αφηρημένη ατομικότητα εμφανίστηκε ιστορικά ως κυρίαρχη/κυριαρχική ατομικότητα.
Η απόσχιση τής ατομικότητας από το δεσποτικό πλαίσιο τής ιεραρχικής παραδοσιακής κοινωνίας θεμελιώθηκε αρχικά στην εκμετάλλευση, την κυριάρχηση, την υποδούλωση και την καταστροφή άλλων ανθρώπων.
Δεν είναι μόνον η πρώιμη καπιταλιστική ατομικότητα ως υφιστάμενη στην αμιγώς καπιταλιστική της συγκρότηση, στα πλαίσια της αναδυόμενης καπιταλιστικής (αυτοκυρίαρχης) οικονομικής μονάδας, εκείνη που διαμεσολάβησε αρχικά την αφηρημένη ατομικότητα και την ανάδυσή της αλλά όλο το πρώιμο αρπακτικό δυτικοκαπιταλιστικό σύστημα με τις δουλεμπορικές, αποικιακές, εμπορικές εκστρατείες του σε όλο τον υπόλοιπο πλανήτη.
Τα (μερικώς) αποδεσμευμένα από παραδοσιακούς δεσμούς υπερ-άτομα τής αρπακτικής δυτικής ολιγαρχίας δημιούργησαν και δόμησαν έναν πολιτισμό της ατομικότητας, ακριβώς ως συμμετρικής προς έναν κυριαρχημένο από αυτήν κόσμο.
Υπήρχαν βέβαια, σε αυτήν την κυριαρχική ατομικότητα, παλαιο- και νεοπροσκτηθέντες όλοι οι τίτλοι ευγενείας και προστασίας από το κράτος και τους θεσμούς κυριαρχίας όπως είχαν σχηματιστεί πριν την ανάδυση των πρώτων καπιταλιστικών παραγωγικών σχέσεων και όπως διαμορφώνονταν στο αναδυόμενο νέο πλαίσιο.
Η νέα αυτοκυρίαρχη μονάδα κυριαρχίας, η κυριαρχική ατομικότητα, ήταν κυρίως ανδρική, νεοπατριαρχική, αν και αφηρημένη στην υπόστασή της.


Αυτή είναι σχηματικά η ιστορική θεμελίωση της ατομικότητας όπως μάλιστα σημαίνει έναν βαθμό απόσχισης του ατόμου από προκαθορισμένους κοινωνικούς θεσμούς και δεσμεύσεις. 
Η γενική υπόσταση αυτής της νέας (αυτο-)κυριαρχικής μονάδας δεν αποτέλεσε ποτέ ένα κλειστό προνόμιο μιας κυρίαρχης τάξης, άσχετα αν πάντα η κυρίαρχη τάξη είχε μια αντικειμενική προτεραιότητα στην πραγμάτωσή της.
Τυχοδιώκτες και ευσεβείς έποικοι, χρυσοθήρες και διωγμένοι σεχταριστές, αποστάτες και νομιμόφρονες, ενώνονταν σε κάθε ληστρική εκστρατεία διατηρώντας πάντα την νεοκατακτημένη ελευθερία τους, όταν μπορούν να μην δίνουν λογαριασμό σε κανέναν πατριαρχικό θεσμό, μέχρι τουλάχιστον να εγκατασταθούν σε έναν νέο τόπο, αφού πρώτα εξόντωναν ή περιόριζαν ταπεινωτικά τους όποιους "ενοχλητικούς" ιθαγενείς.
Μάλλον χρειάζεται να το επαναλάβω, ότι αυτό είναι, σχηματικά, το γενικό ιστορικό πλαίσιο γέννησης τής αφηρημένης ατομικότητας, και (ότι) από αυτό το ιστορικό πλαίσιο, το εντελώς "κυνικό", προέρχεται ακόμα και η ριζοσπαστικότερη σημερινή κίνηση για το κάθε δικαίωμα τόσο του ατόμου όσο και της (όποιας) κοινότητας.
Δεν υπάρχει στο καπιταλιστικό παρόν καμία οντική μνήμη μιας άλλης αντίστασης που να εμβόλιζε ήδη από την αρχή της τήν δικαιωματοκρατική θέσμιση στην ατομιστική της υπόσταση.
Οι υπερσυντηρητικοί κριτικοί του αστικού ατομικισμού αποκαλύπτουν με φτιαχτή φρίκη αυτή την ιστορική θεμελίωση για να προτάξουν ένα φαντασιακό πλαίσιο ανασύστασης της πατριαρχικής κοινότητας και οι υπεραριστεροί κοινοτιστές ανακαλούν μνήμες από αντιστάσεις σε αυτή την θεμελιώνουσα τον νέο κόσμο καπιταλιστική επέλαση στις οποίες αναδύονταν "από τότε" ένας "άλλος" συνδυασμός ατομικότητας και κοινότητας.
Κανένας συνδυασμός δεν υπήρξε, παρά μόνον η απελπισμένη ηρωϊκή αντίσταση παλαιοπατριαρχικών ή αρχέγονων κοινοτήτων, εντός των οποίων δεν υπήρχε καμία μορφή "ατομικότητας".
Η αποσχιζόμενη προσωπικότητα υπήρξε σαν ιστορική εκκίνηση μόνον σε συνδυασμό με κάποια μορφή αρπακτικής κοινωνίας σε επέκταση προς "παρθένες" περιοχές ή σε έναν ανηλεή εσωτερικό πόλεμο ατομικοτήτων εντός των "μητροπόλεων" χωρίς κανένα ταξικό ή σαφή ηθικό προσανατολισμό προς μια συλλογική ηθική.
Δεν είναι τυχαίο λοιπόν ότι το σοσιαλιστικό και αναρχικό κίνημα γρήγορα παραμέρισε τις ατομικιστικές ή αναρχοατομικιστικές τάσεις του, για να αντιμετωπίσει αυτή την λαίλαπα με μιαν συλλογική ηθική δύναμη.
Τι συμβαίνει ωστόσο σήμερα;
Ποιά είναι η σχέση των νέων κινημάτων με τον ατομικισμό και το αίτημα της ατομικότητας;
Υπάρχει ένα είδος εναρμόνισης της κολλεκτιβιστικής κοινοτιστικής θεμελίωσης των κινημάτων αυτών με τον ατομικισμό;
Πριν απαντήσουμε σε τέτοια ερωτήματα, θα ξεκαθαρίσουμε μερικά πράγματα:


1.
Η καταγωγική θεμελίωση τής ατομικότητας δεν σημαίνει συνεχή δέσμευσή της σε αυτήν (την καταγωγική θεμελίωση).
Ωστόσο και ένα άλμα στο κενό είναι ανέφικτο, ή ακόμα και ύποπτο για επαναφορά στον αποτυχημένο πλέον μεταφυσικό ηθικισμό του πρώιμου αντικαπιταλιστικού κολλεκτιβισμού-κοινοτισμού.
Όταν λέμε πως δεν θέλουμε να κρατήσουμε κανένα κυριαρχικοαυταρχικό ατομικιστικό (ακόμα και μηδενιστικό) προσανατολισμό στην δικαιωματική κοινωνική μας λογική, απλά αυταπατώμεθα ή ψευδόμαστε αν δεν ορίσουμε έναν σαφή τρόπο ιστορικής επιβίωσης τής ατομικότητας και του ατομικισμού στο "δικό" σύστημα.
Η ατομικότητα ως ένα άγριο και απειθάρχητο πράγμα ήρθε για να μείνει για πάντα.
Και θα παραμείνει για πάντα όνειρο επιθυμία και επιδίωξη των μαζών των ανθρώπων, μεταμφιεζόμενη με όλα τα νοήματα ή ιδέες.


2.
Η πατριαρχική ή νεοπατριαρχική λογική τής ατομικότητας δεν πρόκειται να εξαλειφθεί σε όλα της τα στοιχεία.
Αυτό που μάλλον συμβαίνει είναι μια απορρόφησή της σε όλα τα φύλα ή μετα-φύλα, η οποία μπορεί να σημαίνει μετριασμό ή καταστροφή της ως όλου που σημαίνει κυριαρχία επί άλλων ανθρώπων, αλλά όχι εξάλειψή της σε κάθε στοιχείο.
Το φάντασμα, όραμα, νόημα, η ιδέα αξία τής αυτοκυριαρχίας, ως γεννημένης από την ατομική αυτοκυριαρχία θα υπάρχει πάντα, ακόμα κι αν απεκδυθεί τον αρχικό νεοπατριαρχικό τροπισμό της.
Η αυτοκυριαρχία ως διαρκής κίνηση μεταξύ κυρίαρχων ατομικοτήτων και συλλογικών "ατομικοτήτων" θα υπάρχει πάντα.
Δεν σημαίνει απαραίτητα κυριαρχία επί άλλων ανθρώπων ή κοινοτήτων ή ατόμων, αλλά δεν είναι ένα "εύκολο" πράγμα για να το εντάξεις σε μια φυτοφαγική ουτοπία.


3.
Είναι νομίζω προφανές, αν θέλουμε να σκεφτούμε και όχι να "επιθυμούμε" μόνον ουτοπίες, ότι και στην οικονομία, ακόμα κι αν αυτή δεν είναι καπιταλιστική, θα υπάρχει πάντα μια διαίρεση μεταξύ των αυτοκυρίαρχων ατομικοτήτων και αυτοκυρίαρχων οικονομικών μονάδων και των συλλογικών οικονομικών δομών.
Αυτή η διαίρεση είναι επικίνδυνη, δύσκολη, γεμάτη κυριαρχικές εκμεταλλευτικές δυνατότητες, αλλά δεν πρόκειται να καταργηθεί ποτέ, παρεκτός κι αν έχουμε επιστροφή σε κολλεκτιβισμούς διευθυνόμενους από έναν κεντρικό πολιτικό ή πολιτικοθρησκευτικό φορέα που θα απαγόρευε τις ελεύθερες μετακινήσεις, την ελευθερία λόγου, ή ακόμα και την ελευθερία να μην ασχολείσαι με τα κοινά, ή με τον κοινό βίο.





Ιωάννης Τζανάκος



Σχόλια

Αρχείο

Εμφάνιση περισσότερων

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Σημείωση για τον ψευδο-κομμουνισμό των "συνεπών αντι-οπορτουνιστών"..

Ποιός ήταν ο Μουσταφά Σουμπχί;

Πτήση..