Το κεφάλαιο ως πατριαρχική σχέση..


           Liebespaar vor Industrielandschaft, 1923 by Conrad Felixmüller, (German 1897-1977). Woodcut
                   Liebespaar vor Industrielandschaft, 1923 by Conrad Felixmüller


Η παραγωγική σχέση κεφάλαιο-μισθωτή εργασία ενέχει μιαν αντικειμενικότητα που εξορίζει αρχικά τον καθορισμό της υποκειμενικότητας.
Παρουσιάζεται να προϋπάρχει η αντικειμενική θεμελίωση τής σχέσης σε σχέση με τις υποκειμενικές εκφράσεις της.
Ο καπιταλιστής ειδικά είναι η προσωποποίηση του κεφαλαίου, ή ευρύτερα, οι καπιταλιστές είναι μια ευρύτερη κοινωνική υποκειμενικότητα του κεφαλαίου ή των κεφαλαιοκρατικών κοινωνικών παραγωγικών σχέσεων η οποία έπεται και ακολουθεί ως διαρκώς θεμελιωνόμενη από την διαρκώς θεμελιώνουσα αντικειμενικότητα των ίδιων των (κεφαλαιοκρατικών) κοινωνικών παραγωγικών σχέσεων.
Αυτή η αντικειμενικοείδεια των κεφαλαιοκρατικών παραγωγικών σχέσεων τις διακρίνει από τις προ-κεφαλαιοκρατικές στο ότι οι τελευταίες παράγονται πάντα εντός μιας συνάφειας μεταξύ υποκειμενικών και αντικειμενικών συντελεστών τους, η οποία (μάλιστα) σημαίνεται εντός ενός όχι και τόσο "ρομαντικού" (με την κοινότοπη έννοια) πλαισίου συνάφειας μεταξύ της συναίνεσης και της βίας κατά την θεμελίωση, οργάνωση και αναπαραγωγή των κυριαρχικών σχέσεων.
Η προ-κεφαλαιοκρατική παραγωγική σχέση ως σχέση κυριαρχίας είναι πάντα θεμελιωμένη και διαρκώς θεμελιωνόμενη και σε έναν γενικό εξω-οικονομικό, άρα υποκειμενικοειδή βίαιο καταναγκασμό.
Με την εμφάνιση και την ανάπτυξη του κεφαλαιοκρατικού συστήματος εμφανίζεται ως αυτοτελής (αν και όχι μοναδικός ή "αμιγής") ένας συγκροτητικός συντελεστής του κοινωνικού και παραγωγικού όλου: η σχέση κεφαλαιακής συσσώρευσης και κέρδους. 
Αυτός ο συγκροτητικός συντελεστής του κοινωνικού-οικονομικού όλου ανήκει σε ένα πεδίο εις το οποίο δεν είναι αναγκαία η διαρκής παρουσία ενός εξω-οικονομικού καταναγκασμού.
Η κεφαλαιοκρατική παραγωγική σχέση είναι σχέση διαμεσολάβησης μεταξύ κατόχων και διευθυνόντων τα μέσα εργασίας και την παραγωγική διεργασία ("από την μιά") και ("από την άλλη") ελεύθερων αλλά απογυμνωμένων σε (εμπόρευμα) εργασιακή δύναμη (μισθεξαρτημένων) εργατών-εργαζομένων.


Με αυτή την έννοια θα μπορούσε κανείς να ισχυρισθεί ότι οι σχέσεις βίαιης και πατριαρχικής ενσωμάτωσης των κοινωνικών υποκειμένων, ειδικά των κατωτέρων τάξεων, αίρονται ως αρχική και προϋποθετική δομή για την ύπαρξη και συντήρηση των κυριαρχικών καταπιεστικών παραγωγικών σχέσεων και μετατίθενται (ως ειδική δομή-συντελεστής), όσο υφίστανται και με τον τρόπο που υφίστανται πιά, από τον "τόπο" τού (συν-)θεμελιώνοντος δομικού συντελεστή στον τόπο τού θεμελιωνόμενου και "συνεπαγόμενου" δομικού συντελεστή. 
Ας τονίσουμε ότι αυτή η δομική μετάθεση, όπως εννοείται σε αυτή την θεώρηση, δεν σημαίνει μιαν απόλυτη παθητικοποίηση του συντελεστή αυτού.


Ισχυρίζομαι πως αυτή η δομική μετάθεση δεν υφίσταται, αλλά πως ειδικά η πατριαρχική πτυχή τής κυριαρχικής σχέσης διατηρείται στον καπιταλισμό στον θεμελιωτικό πυρήνα ή βάση τού κοινωνικού συστήματος, αν και στην αφαιρετικότερη μορφή της.
Και το ισχυρίζομαι αυτό, χωρίς να χρειάζεται να άρω θεωρητικά την θεμελιώδη μαρξιστική υπόθεση πως το κράτος ανήκει στο εποικοδόμημα τής κοινωνίας, και άρα να χρειαστεί να θεωρήσω (ισχυριζόμενος, λανθασμένα) πως λόγω της μη ύπαρξης του κράτους στο εποικοδόμημα δια μέσω αυτού ως ισοδυνάμου συντελεστή στο σύστημα υφίσταται, στο σύστημα πάλι, ένας ισοδύναμος πατριαρχικός συντελεστής.
Η αντικειμενικότερη πτυχή των καπιταλιστικών σχέσεων, η ίδια η καπιταλιστική σχέση εντός της μη κρατικής και μη υποκειμενικής εισέτι αντικειμενικοείδειας και αντικειμενικοτροπίας της ενέχει ως εσωτερικό αυτής συγκροτητικό συντελεστή τον πατριαρχικό συντελεστή:
Ας δούμε με σχηματικό τρόπο πως:


1.
Η σχέση παραγωγής κατανάλωσης παράγεται στον καπιταλισμό ως σχέση μεταξύ ψευδο-αμιγούς ενέργειας και πάθους/παθείν, παρά τις όποιες μετανεωτερικές εξελίξεις στην ευρύτερη (καπιταλιστική) παραγωγική διεργασία.
Για να τελειώνουμε με τους φαντασμένους κοινοτιστές όλων των αποχρώσεων (δεξιών και αριστερών), πάντα έτσι θα παράγεται και πάντα έτσι θα δομείται και η ίδια η σχέση παραγωγής και κατανάλωσης όσο υφίσταται καπιταλισμός.
Αυτή η παραγωγική σχέση ή δομή ενέχει ως θεμελιωτικό της εσωτερικό καθορισμό την πατριαρχία, είναι μια μορφή αντικειμενικότροπης πατριαρχίας, η οποία μάλιστα δεν υπήρχε στις προκαπιταλιστικές σχέσεις.


2.
Η σχέση διεύθυνσης των καπιταλιστικών παραγωγικών διεργασιών στον καπιταλισμό ως δομικά νομοτελειακή ως-έχει, ενέχει την απόλυτη διάκριση και αποξένωση μεταξύ διευθυντικής δομής και διευθυνόμενων παραγωγικών υποκειμένων, παρά τις όποιες (πάλι) μετανεωτερικές μετατροπές.
Πρόκειται για μιαν πατριαρχική σχέση, παρά τις όποιες απο-υποκειμενικοποιήσεις της.


3.
Η υποταγή όλων των κοινωνικών υποκειμένων στην νομοτέλεια τής κερδοφορίας του κεφαλαίου, όπως μάλιστα αυτή παράγεται ως νομοτελειακή κίνηση απορρέουσα από την ίδια την κεφαλαιοκρατική δομή και όχι ως μια "επιθυμητική" ή επιλεγόμενη δομή, παράγει αυτά τα υποκείμενα (όλους, κοινωνικά ισχυρούς και κοινωνικά ανίσχυρους) ως υπαγόμενα σε μιαν απόλυτη υπερκείμενη αρχή.
Αυτή η παραγόμενη ούτως υπερκείμενη αρχή, η υποταγή όλων, όσο υπάρχει καπιταλισμός, στην ανάγκη αναζήτησης κερδοφορίας τού κεφαλαίου, είναι όχι μόνον μια πατριαρχική δομή, αλλά το απόλυτον της πατριαρχίας στην πιό αφηρημένη και ισχυρή μορφή της.
Πλαντάζουν τα ψαράκια στο δίχτυ του κεφαλαίου, και θεωρούν ότι ίσως θα μπορέσουν πλαντάζοντας να είναι ελεύθερα, θεωρούν ότι δεν υπάρχει κυριαρχικός και δολοφονικός πατέρας επειδή αυτός δεν παρουσιάζεται (μόνον ως) προσωποποιημένος, αλλά δεν μπορούν να κάνουν τίποτα όσο δεν αίρουν την ίδια την ύπαρξή του ως ένα ήδη κλεισμένο και περισφίγγον δίχτυ.
Το δίχτυ αυτό είναι το κεφάλαιο.

Για μια ευρύτερη ανασκόπηση του ειδικού θέματος της "αντικειμενικότροπης" πτυχής τής πατριαρχίας:

ψευδο2σώμα [7] Η πατριαρχική μεταφυσική του ενεργείν/παθείν..

 


Ιωάννης Τζανάκος 



















Σχόλια

Αρχείο

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Πτήση..

Καπιταλιστικό δηλητήριο [1]

φράσεις [15]